Natuurgebied De Melksteeg wint op 29 oktober in de categorie ‘Large’ van de Stadsbouwprijs Amersfoort 2026 zowel de juryprijs als de publieksprijs. Buiting Advies leverde voor dit project het ecologisch advies. Op de grens van Amersfoort en Soest is de afgelopen jaren ruim 19 hectare landbouwgrond omgevormd tot natuur: De Melksteeg. De Melksteeg verbindt de Utrechtse Heuvelrug met de Eemvallei en hoort sinds 2025 bij het Natuurnetwerk Nederland.
De jury prees vooral de keuze om de natuur voorop te zetten: "De jury waardeert vooral dat hier natuur niet als sluitpost is behandeld, maar als uitgangspunt voor de ontwikkeling." Ook de ecologische basis viel op. De waterhuishouding draait grotendeels op kwelwater, en volgens de jury sluit alle beplanting aan bij de bodemsoort, is de beplanting klimaatbestendig en 100% inheems. In een tijd waarin ruimte schaars is, noemt de jury het "een moedige en visionaire keuze om zoveel ruimte aan natuurontwikkeling te geven".
Voor het bos paste Buiting Advies de principes van de mozaïekbosaanleg toe. In plaats van grote bosvakken met in ruitjes geplante bomen zijn kleinere eco-eenheden in een wild-heterogeenplantverband aangeplant. Binnen de eco-eenheden wordt met één soort in een sterk wisselende dichtheden geplant. Een deel van de eco-eenheden blijft bewust onbeplant. Zo ontstaat een gevarieerd bosmozaïek met veel overgangen en niches, waarin de biodiversiteit zich vanaf het begin maximaal kan ontwikkelen.
De Melksteeg is het resultaat van ruim tien jaar durende samenwerking met de gemeenten Amersfoort en Soest en Rijkswaterstaat. Het ontwerp en de procesbegeleiding lagen bij H+N+S Landschapsarchitecten en Buiting Advies, het bestek en de uitvoeringsbegeleiding bij SmitsRinsma. De aanleg was in handen van RANOX (Koninklijke Ginkel Groep), Heem – Natuurlijke Vegetaties leverde het gebiedseigen zadenmengsel. We feliciteren alle partners met deze mooie erkenning.
Natuurgebied De Melksteeg is een ontwikkeling waaraan ruim tien jaar is gewerkt. Het is ontstaan vanuit een complexe samenwerking tussen de gemeenten Amersfoort en Soest en de Provincie Utrecht.
De waterhuishouding, die grotendeels gebaseerd is op kwelwater, laat zien hoe zorgvuldig het landschapssysteem als vertrekpunt is genomen. Dit project anticipeert op de verdichtingsoperatie (woningbouw) van het omringende stedelijk gebied, waarbij het landschap als contramal steeds belangrijker wordt.
De jury waardeert vooral dat hier natuur niet als sluitpost is behandeld, maar als uitgangspunt voor de ontwikkeling. Waar natuurontwikkeling vaak volgt op woningbouw, is in dit project juist eerst gekeken naar de ecologische structuur en de landschappelijke kwaliteit. Daarmee is Melksteeg onderdeel van een groter geheel en van een langetermijnvisie op de ontwikkeling van het gebied.
Als landschapsproject is Melksteeg uitzonderlijk goed doordacht. De aanleg van een strategische groene zone, de versterking van ecologische verbindingen en de aandacht voor water en biodiversiteit getuigen van een vooruitziende blik. In een tijd waarin ruimte schaars is en de druk op het landschap groot is, vindt de jury het een moedige en visionaire keuze om zoveel ruimte aan natuurontwikkeling te geven. Juist daardoor heeft het project betekenis die verder reikt dan de directe locatie.
Positief is dat alle beplanting aansluit bij de bodemsoort, klimaatbestendig is en bestaat uit inheemse soorten. De overgang tussen het polderlandschap en de Veluwe is op een overtuigende manier vormgegeven. Ook de grote wateropgave is goed opgepakt; de landschapsarchitect heeft hierin sterke en passende keuzes gemaakt.
Tegelijkertijd is de relatie met de directe omgeving nog beperkt, maar loopt wel vooruit op transformatie van het naastgelegen bedrijventerrein. De natuur staat duidelijk op de eerste plaats, gevolgd door het gebruik door de mens, wat zowel een kracht als een onderscheidend uitgangspunt van het ontwerp vormt.
Dit lef en deze visie hebben geleid tot de keuze van dit project als winnaar in de categorie Large.
Lees meer over het bosontwerp in De Melksteeg.
Neem contact met ons op en ontdek hoe wij samen kunnen werken aan een groenere toekomst.
Wij zetten ons in voor het vergroten van de biodiversiteit en willen onze ecologische kennis betekenisvol voor de samenleving laten zijn. Ons doel is daadwerkelijk impact te maken: in de natuurlijke omgeving, het buitengebied en in de stad.
