Stel je gaat een waarneming doen aan een 19e-eeuws schilderij. Waar moet je naar kijken? Je ziet van alles en toch zie je niets. Pas als een kunsthistoricus je vertelt dat het schilderij met een speciaal penseel is geschilderd, en dat je dat rechtsonder het beste kan zien omdat daar een fijne belijning over de witte sneeuw ligt, dan zie jij het ook. Niks geen onvooringenomen, onbevangen waarnemen. Je kunt pas iets zien als je ernaar leert kijken (schilderijen worden met verschillende penselen geschilderd).
Waarnemen is noodzakelijk theorie-geladen. Wie de feiten voor zich wil laten spreken hoort niets; een van alle theoretisch inzicht gespeende geest merkt niets op en zou volledig blind ronddolen in de wereld der 'feiten'. Kijken is te vergelijken met een zoeklicht: wat zichtbaar wordt hangt af van degene die kijkt en waarhen hij de bundel richt. En kijken kun je leren!
